نشریه علوم زمین خوارزمی

نشریه علوم زمین خوارزمی

بررسی خطر زمین‌لرزه استان در کرمان با کاربرد سامانه اطلاعات جغرافیایی و به‌کارگیری روش منطق فازی

نویسندگان
پیام اخلاص پور
احمد عباس نژاد
مجید نعمتی
دانشگاه باهنر
چکیده
این پژوهش برای بررسی خطر زمین‌لرزه در استان کرمان، با به‌کارگیری سامانه اطلاعات جغرافیایی[1] و به‌کمک روش منطق[2] فازی انجام گرفته است. نخست، معیارهای لازم مانند گسل‌های جنبا، زمین‌لرزه‌های تاریخی، پیش‌دستگاهی و دستگاهی، سازوکار زمین‌لرزه‌های دستگاهی، زمین‌ریخت‌شناسی (ارتفاع و شیب)، استحکام مواد بستری و زمین‌ساخت[3] جنبا در گستره استان کرمان و هم‌چنین زیرمعیارهای آن‌هاکه در پهنه‌بندی خطرزمین‌لرزه دخیل بوده‌اند، بررسی و ارزیابی شده و به لایه‌های اطلاعاتی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی تبدیل گردیدند. اولویت زیرمعیارهایی چون درازا، سازوکار و جنبش گسل و هم‌چنین بزرگا و ژرفای زمین‌لرزه‌ها برای نخستین بار، درتهیه نقشه پهنه‌بندی خطر زمین‌لرزه توسط روش فازی رعایت شده است. کاربرد منطق فازی در برآورد خطر زمین‌لرزه، یعنی، وزن‌دهی لایه‌های اطلاعاتی و اولویت‌دهی به آن‌ها، به‌کمک روش منطق فازی و به‌کارگیری نرم‌افزار‌های ArcGIS و Expert Choice صورت گرفت. در پایان، لایه‌های اطلاعاتی به‌دست آمده در محیط نرم‌افزار ArcGIS هم‌آمیخت ‌شده و گستره‌های گوناگون استان از دیدگاه خطر زمین‌لرزه، در نقشه پهنه‌بندی خطر زمین‌لرزه استان کرمان به گستره‌هایی با خطر لرزه‌ای خیلی زیاد (نوار کوه‌بنان- لکرکوه- گلباف - بم و گستره‌های بردسیر و ریگان)، گستره‌هایی با خطر متوسط (شهربابک، سیرجان و رفسنجان) تا گستره‌های کم‌خطر (باختر استان، لوت و جازموریان) دسته‌بندی شدند.


[1] Geographical Information System (GIS)

[2] Fuzzy Logic

[3] Tectonic
کلیدواژه‌ها
استان کرمان
زمین‌لرزه
پهنه‌بندی
خطر زمین‌لرزه
سامانه اطلاعات جغرافیایی
منطق فازی

عنوان مقاله English

Earthquake hazard zoning in Kerman Province using GIS and Fuzzy Logic method

نویسندگان English

Payam Ekhlaspour
Ahmad Abbasnejad
Majid Nemati
Department of Geology, Faculty of Science and Earthquake Center of Shahid Bahonar University of Kerman
چکیده English

This research is performed to investigate earthquake hazard using Geographical Information System (GIS) and Fuzzy Logic method. First, the necessary factors like active faults; historical, pre-instrumental and instrumental earthquakes; focal mechanism of instrumental earthquakes; geomorphology (elevation and dip), toughness of sediments and active tectonic and also their sub-criteria, which impress earthquake hazard are investigated and changed as information layer in GIS. For the first time, preference of sub- criteria like magnitude and depth of the earthquakes have been regarded. Fuzzy Logic (weighting layers and preferencing them using ArcGIS and Expert Choice software) is applied in earthquake hazard investigation. Finally, in earthquake hazard map of Kerman province, achieved information layers in Arc GIS were merged and various areas (earthquake hazard point of view) were classified to high risk (Kuhbanan, Lakarkuh, Golbaf, Bam, Bardsir and Rigan), moderate risk (Shar-e Babak, Sirjan and Rafsanjan) and low risk (west of the province, Lut and Jazmurian) areas.

کلیدواژه‌ها English

Kerman province
Earthquake
Zoning
earthquake hazard
Geographic Information System
Fuzzy logic
Ambraseys, N.N. and Melville, C.p., 1982. A history of Persian earthquakes. Cambridge University Press, 219P.
Frangopol D.M., Hong K. (1995) A Probabilistic-Fuzzy Model for Seismic Hazard. In: Onisawa T., Kacprzyk J. (eds) Reliability and Safety Analyses under Fuzziness. Studies in Fuzziness, vol 4. Physica, Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-7908-1898-7_20.
Hessami, K., Jamali, F., Tabassi, H., 2003b, Map of Major Active Faults of Iran. International Institute of Earthquake Engineering and Seismology, Iran
Jelena M. Andrić & Da-Gang Lu, 2017. "Fuzzy probabilistic seismic hazard analysis with applications to Kunming city, China," Natural Hazards: Journal of the International Society for the Prevention and Mitigation of Natural Hazards, Springer; International Society for the Prevention and Mitigation of Natural Hazards, vol. 89(3), 1031-1057.
Nemati, M., 2018. Seismicity and seismotectonic of Makran, a bimodal subduction zone. J of Asian Earth Science, 169: 139-161.
Savidge, E., Nissen, E., Nemati, M., Karas¨ozen, E., Hollingsworth, J., Talebian M., Bergman, E., Ghods, A., Ghorashi, M., Kosari, E., Rashidi A. and Rashidi, A., 2019. The December 2017 Hojedk (Iran) earthquake triplet — sequential rupture of shallow reverse faults in a strike-slip restraining bend. Geophys. J. Int., 217(2), 909-925.
Talebian, M., Biggs, J., Bolourchi, M., Copley, A., Gassemi, A., Ghorashi, M., Hollingsworth, J., Jackson, J., Nissen, E., Oveisi, B., Parsons, B., Priestley, K., Saiidi, A., 2006. The Dahuiyeh (Zarand) earthquake of 2005 February 22 in central Iran: Reactivation of an intramountain reverse fault. Geophys. J. Int. 164 (1), 137–148.
Tatar, M., J. Jackson, D. Hatzfeld and E. Bergman (2007). The 2004 May 28 Baladeh earthquake (Mw 6.2) in the Alborz, Iran: overthrusting the South Caspian Basin margin, partitioning of oblique convergence and the seismic hazard of Tehran. Geophys. J. Int., 170, 249-261.
Tavakoli B, Ghafory-Ashtiany M. (1999). Seismic hazard assessment of Iran. Ann. Geophys. 1999 Nov.25; 42(6): https://www.annalsofgeophysics.eu/index.php/annals/article/view/3781.
Walker, R.T., Bergman, E.A., Elliott, J.R., Fielding, E.J., Ghods, A.R., Ghoraishi, M., Jackson, J., Nazari, H., Nemati, M., Oveisi, B., Talebian, M., Walters, R.J., 2013a. The 2010–2011 South Rigan (Baluchestan) earthquake sequence and its implications for distributed deformation and earthquake hazard in southeast Iran. Geophy. J. Int. 193 (1), 349–374.