نشریه علوم زمین خوارزمی

نشریه علوم زمین خوارزمی

تعیین رخساره‌های الکتریکی سازند گدوان به روش خوشه‌بندی MRGC با ادغام نمودارهای پتروفیزیکی و نمودار تصویری FMI

نویسندگان
حسین جهان محمدی 1
حسین مصدق 1
مهران عزیززاده 2
حمید سرخیل 1
محمد محمدنیا 2
1 دانشگاه خوارزمی
2 پژوهشگاه صنعت نفت
چکیده
توسعه مستمر صنعت نفت منجر به افزایش قابل توجه تعداد چاه‌هایی شده است که به طور همزمان مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. به همین منظور، توسعه روش‌هایی که ادغام همه اطلاعات چاه را در مقیاس‌های مختلف بهبود ‌بخشیده، ولی زمان لازم برای مطالعات را کاهش می‌دهند، از اهمیت بسیاری برخوردارند. این مقاله به بررسی ادغام نمودارهای تصویرگر (FMI)‏ با دیگر نمودارهای چاه‌پیمایی متداول (نمودارهای گاما، چگالی، تخلخل نوترون، صوتی) برای تعیین رخساره‌های الکتریکی در سازند گدوان در یکی از چاه‌های میادین دشت آبادان می‌پردازد. با توجه به قدرت تفکیک بالا، نمودارهای تصویرگر می‌توانند اطلاعات مهمی در رابطه با رسوب‌شناسی، بافت و توزیع تخلخل فراهم نمایند. این اطلاعات در شرایطی که امکان مغزه‌گیری از سازند وجود ندارد، بسیار با ارزش هستند. جهت تخمین دقیق، تصحیحات محیطی لازم بر روی نمودارهای متداول صورت گرفت. در مرحله بعد رخساره‌های الکتریکی با ادغام نمودارهای چاه‌پیمایی متداول و نمودار تصویرگر با استفاده از روش خوشه‌بندی گرافیکی (MRGC) در نرم افزار ژئولاگ و با استفاده از ماژول FACIMAGE™ ساخته شدند و در نهایت مدل 8 رخساره ای به عنوان مدل بهینه انتخاب گردید. از میان رخساره‌های تعیین شده، رخساره الکتریکی شماره 8 به عنوان بهترین رخساره مخزنی (با توجه به تخلخل مؤثر بالا و حجم شیل پایین) تشخیص داده شد. مقایسه نتایج سنگ‌شناسی، حجم شیل، تخلخل و اشباع آب با رخساره‌های تعیین شده توسط روش آنالیز خوشه‌ای نشان داد که به کارگیری نمودارهای تصویرگر موجب بهبود تفکیک رخساره‌های الکتریکی می‌شود.
کلیدواژه‌ها
رخساره الکتریکی
خوشه‌بندی گرافیکی (MRGC)
دشت آبادان
سازند گدوان
نمودار تصویرگر

عنوان مقاله English

Determining electrofacies of Gadwan Formation using MRGC clustering method by integrating petrophysical logs and FMI image log

نویسندگان English

Hossein jahan mohammadi 1
Hossein mosadegh 1
Mehran Azizzadeh 2
Hamid sarkheil 1
Mohammad Mohammadnia 2
چکیده English

The continuous development of the oil industry has led to a significant increase in the number of wells that are simultaneously analyzed. For this purpose, it is important to develop methods that improve the integration of all well information at different scales, while reducing the time required for studies. This article examines the integration of image log (FMI) with other conventional logs (gamma, density, neutron and sonic) to determine electrofacies in the Gadwan Formation in one of the oilfields in Abadan plain, SW Iran. Due to the high resolution, the image logs can provide important information regarding sedimentology, texture, and porosity distribution. This information is very valuable in situations where it is not possible to core from the Formation. To accurately estimate, the necessary environmental corrections were applied to conventional logs. In the next step, electro-facies were created by integrating conventional logs and image log using the graphical clustering method (MRGC) in Geolog software and with the FACIMAGE™ module and finally, the model with 8 facies was selected as the optimal model. Among the determined facies, the electrofacies number 8 was recognized as the best reservoir facies (due to high effective porosity and low shale volume). Comparing the results of lithology, shale volume, porosity and water saturation with the facies determined by the cluster analysis method showed that the use of image logs has greatly improved the separation of electrofacies.

کلیدواژه‌ها English

Electrofacies
Graphical clustering (MRGC)
Abadan plain
Gadwan formation
Image log
رحیمی‌بهار، ع.الف. و پورصیامی، ح.، "تفکیک زون‌های مختلف مخزن هیدروکربنی با کمک رخساره‌های الکتریکی"، ماهنامه پژوهش نفت، 22 (1391) 144-153
رحیمی بهار، ع.ا.، پرهام، س.، "تجزیه و تحلیل رخساره‌های الکتریکی بر اساس رخساره‌های رسوبی"، دو فصلنامه رخساره‌های رسوبی، 5 (1391) 61-74
سپهری، ق.، زینلی، م.، "تعیین الکتروفاسیس‌های مخزن A در یکی از میادین نفتی ایران با استفاده از روش MRGC"، ماهنامه علمی اکتشاف و تولید نفت و گاز، 149(1396) 44-48
محمودی، س.ح.، موسوی حرمی، ر.، محبوبی، الف. و مهرگینی، ب.، "شناسایی و زون‌بندی رخساره‌های الکتریکی با استفاده از روش آنالیز خوشه‌ای چند متغیره در چاه نمک غربی 1 منطقه بندرعباس"، اولین همایش ملی زمین‌شناسی ایران، دانشگاه آزاد شیراز، (1390)
مطیعی، ه.، "زمین‌شناسی ایران؛ زمین‌شناسی نفت زاگرس"، چاپ نخست، سازمان زمین‌شناسی کشور،(1374) 1009
معلمی، س.ع.، خوشبخت، ف.، نقدی، س.، "کاربرد روش‌های خوشه‌سازی (MRGC, AHC, DC, SOM) در تعیین تراوایی سنگ مخزن کربناته، سازند ایلام در جنوب‌غرب ایران"، ماهنامه زمین‌شناسی نفت ایران، 5 (1394) 62-80
هنرمند، ج.، "مطالعه یکپارچه افق‌های مخزنی دشت آبادان"، گزارش داخلی پژوهشگاه صنعت نفت، (1397) 503
Abdollahie Fard, I.A., Braathen, A., Mokhtari, M., Alavi, S.A., "Interaction of the Zagros Fold-Thrust Belt and the Arabian-type, deep-seated folds in the Abadan Plain and the Dezful Embayment, SW Iran", Petroleum Geoscience, 12 (2006) 347–362
Alavi, M., "Structures of the Zagros fold-thrust belt in Iran", American Journal of Science, 307 (2007) 1064–1095
Al-Fares, A.A., Bouman, M., Jeans, P., "A new look at the Middle to Lower Cretaceous stratigraphy", offshore Kuwait. GeoArabia, 3 (1998) 543-560
Askari, A.A., Behrouz, T., "A fully integrated method for dynamic rock type characterization development in one of Iranian off-shore oil reservoir", Journal of chemical and petroleum engineering 45 (2011) 83-96
Enayati-Bidgoli, A., Saemi, E., "Effects of late diagenesis on primary reservoir quality of a quartz arenite unit: a case study from the lower Cretaceous successions of SW Iran", Petroleum Science, 16 (2019) 267-284
Galli, M.T., Berto, R., Buongiovanni, G., Pirrone, M., "Smart Processing and Analysis of Image Log Data: A Digital Approach for a Robust Facies Modelling in Heterogeneous Carbonate Reservoirs", In SPE Reservoir Characterisation and Simulation Conference and Exhibition, Abu Dhabi, UAE, (2019)
Hollis, C., "Diagenetic controls on reservoir properties of carbonate successions within the Albian–Turonian of the Arabian Plate", Petroleum Geoscience, 17 (2011) 223-241
Knecht, L., Mathis, B., Leduc, J., Vandenabeele, T., Cuia, R.D., "Electrofacies and Permeability Modeling in Carbonate Reservoirs using Image Texture Analysis and Clustering Tools", Petrophysics, 45 (2004) 27-37
Moghaddas, H., Habibnia, B., Ghasemalaskari, M.K., Moallemi, S.A., "Lithofacies classification based on multiresolution graph-based clustering using image log in South Pars gas field", In SEG International Exposition and Annual Meeting, Houston, Texas, (2017) 3037-3041
Nairn, A.E.M., Alsharhan, A.S., "Sedimentary basins and petroleum geology of the Middle East", Elsevier, (1997) 1-878
Pabakhsh, M., Ahmadi, K., Riahi, M. A., Shahri, A.A., "Prediction of PEF and LITH logs using MRGC approach", Life Science Journal, 9 (2012) 974-982
Rabiller, P., "Facies prediction and data modeling for reservoir characterization", 1th Ed., Rabiller Geo-consulting, (2005)
Serra, O. T., H. T. Abbott., "The contribution of logging data to sedimentology and stratigraphy", Society of Petroleum Engineers Journal 22 (1982) 117-131
Sharland P.R., Archer, R., Casey, D.M., Davies, R.B., Hall, S.H., Heyward, A.P., Horbury, A.D., Simmons, M.D., "Arabian plate sequence stratigraphy", GeoArabia, Special Publication 2, Gulf Petrolink, Bahrain, (2001) 371
Tian, Y., Xu, H., Zhang, X.Y., Wang, H.J., Guo, T.C., Zhang, L.J., Gong, X.L., "Multi-resolution graph-based clustering analysis for lithofacies identification from well log data: Case study of intraplatform bank gas fields, Amu Darya Basin", Amu Darya Basin, Applied Geophysics, 13 (2016) 598-607
Wells, M., Brown, R., Bowman, A., Kitching, D., Finucane, D., Kostic, B., "Early Cretaceous Deltaic Deposits of the Zubair Formation, SE Iraq: Depositional Controls on Reservoir Performance", In Third EAGE Workshop on Iraq: European Association of Geoscientists and Engineers, (2015) 1-2
Ye, S.J., Rabiller, P., Keskes, N., "Automatic high resolution texture analysis on borehole imagery", In SPWLA 39th Annual Logging Symposium, Keystone, Colorado, (1998) 14-27
Ye, S.J., Rabiller, P., "A new tool for electro-facies analysis: multi-resolution graph-based clustering", SPWLA 41st annual logging symposium. Dallas, Texas, (2000)
Zeinalzadeh A., Moussavi-Harami R., Mahboubi A., Sajjadian V.A., "Basin and petroleum system modeling of the Cretaceous and Jurassic source rocks of the gas and oil reservoirs in Darquain field southwest Iran", Journal of Natural Gas Science and Engineering, 26 (2015) 419-426