نشریه علوم زمین خوارزمی

نشریه علوم زمین خوارزمی

بررسی ژئوشیمی و جایگاه زمین‌ساختی توده نفوذی کوه ارغون، جنوب غرب ماهنشان و مقایسه آن با توده‌های نفوذی همجوار

نویسندگان
صمد بهنام 1
محمد ابراهیمی 1
محسن موذن 2
رباب حاجی علی اوغلی 2
1 دانشگاه زنجان
2 دانشگاه تبریز
چکیده
توده نفوذی کوه ارغون در جنوب غرب ماهنشان قرار دارد و در سنگ­های دگرگونی پرکامبرین نفوذ کرده است. منطقه مورد بررسی بخشی از پهنه ایران مرکزی است. از نظر سنگ‌شناسی ترکیب اصلی این توده گابرو بوده و دارای ترکیب کانی‌شناسی پلاژیوکلاز، پیروکسن و هورنبلند و کانی­های کدر است. بر مبنای ترکیب ژئوشیمیایی این توده، دارای سرشت کالکوآلکالن می­باشد. الگوی REE بهنجار شده به کندریت سنگ‌های مورد مطالعه، غنی‌شدگی LREEs نسبت به HREEs نشان می­دهند. تهی‌شدگی از عناصر Nb و Ti در نمودارهای عنکبوتی بهنجار شده به کندریت این سنگ­ها مشاهده می­شود که از ویژگی­های ماگماهای کمان آتشفشانی (کمان آتشفشانی حاشیه فعال قاره و جزایر قوسی) است. در ضمن غنی‌شدگی LILEs و تهی‌شدگی از عناصر با شدت میدان بالا نشان دهنده ماگماهای مناطق قوس فرورانش­اند. همچنین نمودارهای تعیین خاستگاه زمین‌ساختی، ویژگی­های شاخص جزایر قوسی و حاشیه فعال قاره را نشان می­دهند. بررسی نمودارهای عنکبوتی، نشان دهنده دخالت سیالات فرورانش درتکوین ماگمای مولد سنگ­های مورد مطالعه است. مقایسه توده نفوذی گابرویی مورد مطالعه با توده نفوذی شمال تخت سلیمان و گرانیت آق‌دره بیانگر وجود برخی شباهت‌ها در ویژگی‌های ژئوشیمیایی این توده‌ها می­باشد.
کلیدواژه‌ها
ژئوشیمی
گابرو
محیط زمین‌ساختی
ارغون
ماهنشان

عنوان مقاله English

Geochemistry and tectonic setting of Arghun intrusion, southwest of Mahneshan and comparing it with the neighboring intrusions

نویسندگان English

Samad Behnam 1
Mohammad Ebrahimi 1
Mohsen Moazzen 2
Rabab Haji Ali Oghli 2
1 University of Zanjan
2 University of Tabriz
چکیده English

The Arghun intrusion is located in the southwest of Mahneshan and has penetrated in the Precambrian metamorphic rocks. The study area is part of the Central Iran zone. Lithologically, the main composition of this intrusion is gabbro and it has the mineralogical composition of plagioclase, pyroxene, hornblende and opaque minerals. Based on the geochemical composition, the magmatic nature of the study rocks is calc-alkaline. Their normalized REE pattern to the chondrite shows the enrichment of LREEs relative to HREEs. The negative anomalies of the Nb and Ti elements are observed in the spider diagrams normalized to the chondrite, which is characteristic of the subduction zone magmatism (active continental margin arc and island arc magmas). Also, LILEs enrichment and depletion of HFSEs elements indicate subduction arc magmas. The tectonic setting discriminant diagrams also show the characteristics of the island arcs and the active continental margin. Also, the study of the spider diagrams shows the involvement of subduction fluids in the formation of the study rocks. Comparison of the study gabbro intrusion with the north of the Takht-e-Soleiman intrusion and Aghdareh granite indicates that the magmatic series are the same and their spider diagram pattern are similar.

کلیدواژه‌ها English

Geochemistry
Gabbro
tectonic setting
Arghun
Mahneshan
Alavi M., "Sedimentary and Structural characteristics of the Paleo-Tethys remnants in northeastern Iran. Geological Society of America Bulletin, 103 (1991) 983-992.
Babakhani A.R. and Ghalamghash J., "The 1:100000 geologic map of Takht-e-Soleiman", The Geological Survey and Mineral Exploration of Iran, (1992).
Boynton, W.V., "Cosmochemistry of the rare earth elements: Meteorite studies", In Developments in Geochemistry, 2 (1984) 63-114.
Hongyan G., Min Sun., Chao Uuan., Xiao W., Zhao G., Zhang I., Wong K., Wu F., "Geochemical, Sr-Nd and Zircon U-Pb-Hf isotopic studies of Late Carboniferous magmatism in the west Junggar, Xinjiang: Implications for ridge subduction?", Chemical Geology, 206 (2009) 364-389.
Irvine T.N. and Baragar, W.R.A., "A guide to the chemical classification of the common volcanic rocks", Canadian Journal of Earth Science, 8 (1971) 235-458.
Leeman, W.P., "Geochemistry of boron and its implications for crustal and mantle processes. In: Anovitz L.M., Grew E.S., (eds) Boron: Mineralogy, petrology and geochemistry", Reviews in Mineralogy, 33 (1996) 645-708.
Leeman, W.P., "Geochemistry of boron and its implications for crustal and mantle processes. In: Anovitz L.M., Grew E.S., (eds) Boron: Mineralogy, petrology and geochemistry", Reviews in Mineralogy, 33 (1996) 645-708.
Morata D., Oliva C., Cruz R., Suarz M., "The boundaries gabbro: Late Oligocene alkaline magmatism in the Patagonian cordillera", Journal of South American Earth Sciences, 18 (2005) 147-162.
Rao, N.C., Dongre, A., Kamde, G., Srivastava, R.K., Sridhar, M. and Kaminsky, F.V., "Petrology, geochemistry and genesis of newly discovered Mesoproterozoic highly magnesian, calcite-rich Kimberlites from Siddampalli, eastern Dharwar craton, southern India: Products of subduction-related magmatic sources?", Mineralogy and Petrology, 98(1-4) (2010) 313-328.
Rollinson, H.R., "Using geochemical data: Evaluation, presentation, interpretation", New York, John Wiley and Sons, (1993) 352 p.
Shand S.J., "Eruptive rocks: Their genesis, composition, classification and their relation to ore deposits with a chapter on meteorite", John Wiley & sons, (1943).
Srivastava R.K., Singh R.K., "Trace element geochemistry and genesis of Precambrian sub-alkaline mafic dikes from the central Indian craton: Evidence for mantle metasomatism", Journal of Asian Earth Sciences, 23(3) (2004) 373-389.
Thompson R.N., "British Tertiary volcanic province", Scottish Journal of Geology, 18 (1982) 49-107.
Vitrin V.R., Rodionov N.V., "Sm-Nd Systematics and petrology of post orogenic granitoids in the northern Baltic shield", Geochemistry International, 46 (2008) 1090-1106.
Wilson M., "Igneous petrogenesis: A global tectonic approach", Chapman and Hall, Unwin Hyman, London, (1989) 466 p.