نشریه علوم زمین خوارزمی

نشریه علوم زمین خوارزمی

کانی‌شناسی، ژئوشیمی و دما-فشارسنجی گنیس‌های مجموعه دگرگونی سلطان‌آباد (شمال‌شرق سبزوار

نویسندگان
دانشگاه بین المللی امام خمینی، دانشکده علوم پایه، گروه زمین شناسی
چکیده
مجموعۀ دگرگونی سلطان­آباد در نوار افیولیتی شمال­شرق سبزوار برونزد دارد. در این مجموعه همراه با متابازیت، سرپانتینیت و توده­های نفوذی آداکیتی، یک تودۀ گنیسی مجزا نیز وجود دارد. کانی­های سنگ­ساز نمونه­های گنیسی شامل کوارتز، پلاژیوکلاز، اپیدوت، آمفیبول، گارنت و کلریت هستند. بر اساس فراوانی کانی­های تیره و روشن، انواع مختلف گنیس‌های مافیک، حدواسط و فلسیک قابل ­تمایز هستند. میانگین شرایط دگرگونی گنیس­های مجموعه سلطان­آباد، (±39) 462 درجۀ سانتی‌گراد در فشار (15/2±) 4/12 کیلوبار محاسبه شده که می­تواند در یک جایگاه فرورانش با رژیم حرارتی نسبتاً داغ حکم­فرما باشد. شیمی سنگ کل گنیس­های بررسی شده نشان­دهندۀ ترکیب پلاژیوگرانیتی آن‌هاست که در نتیجۀ ذوب­بخشی توالی مافیک پوسته اقیانوسی به‌دست آمده‌اند. نسبت­های ایزوتوپی هافنیم زیرکن و الگوی نمودار عناصر نادر خاکی قرابت این گنیس­ها با مورب را تأیید می­کند. گنیس­های مجموعه دگرگونی سلطان­آباد، شباهت ترکیبی چشم‌گیری با پلاژیوگرانیت­ پهنه­های افیولیتی ایران و قبرس نشان می­دهند. شاخص­های ژئوشیمیایی این گنیس­ها، با پلاژیوگرانیت­های جایگاه بالای فرورانش نیز قابل مقایسه است. احتمالاً گنیس­ها و شیست­های آبی مجموعه دگرگونی سلطان­آباد، معرف پلاژیوگرانیت­ و سنگ­های مافیک لیتوسفر اقیانوسی سبزوار است که دست‌خوش دگرگونی پهنه فرورانش شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Mineralogy, Geochemistry and Thermobarometry of Gneisses from Soltanabad Metamorphic Complex (NE Sabzevar)

نویسندگان English

Somaieh Bahrami
Abbas Asiabanha
Imam Khomeini International university
چکیده English

Soltanabad metamorphic complex cropped out in the ophiolitic range of NE Sabzevar. There is a distinct gneissic body exposed in this complex which is associated with metabasite, serpentinite and adakitic intrusions. Quartz, albite, epidote, amphibole, garnet and chlorite are the rock forming minerals of gneissic samples. Based on abundances of light and dark minerals, different types of felsic, intermediate and mafic gneisses are distinguishable. Metamorphic conditions of the Soltanabad complex gneisses is estimated as 462 (±39)°C at pressure of 12.4 (±2.15) kb indicating a hot thermal regime of a subduction setting. Based on the whole rock geochemistry gneisses have plagiogranitic composition and formed by partial melting of mafic sequence in oceanic crust. Isotopic ratio of zircon’s Hf and REE pattern confirm a MORB affinity of these gneisses. The Soltanabad metamorphic complex gneissesdisplay considerable compositional similarity with plagiogranite of Iran and Cyprus ophiolitic zones and thier geochemical characteristics are comparable with plagiogranites of supra-subduction zone setting. Probably gneisses and blueschists of the Soltanabad metamorphic complex are plagiogranites and mafic rocks of the Sabzevar oceanic lithosphere that experienced subduction zone metamorphism.

کلیدواژه‌ها English

Gneiss
metabasite
Geochemistry
thermobarometry
Soltanabad metamorphic complex
Sabzevar